AKSU, a właściwie AK-74U (ros. Автомат Калашникова складной укороченный, Awtomat Kałasznikowa składywajuszczijsja ukoroczennyj, czyli Skrócony Składany Automat Kałasznikowa) to skrócona wersja karabinka AK-74. Często mylnie nazywany jest "AKS-74U", choć taka wersja nigdy oficjalnie nie istniała – oznaczenie "S" odnosiło się do wariantu z kolbą składaną (w tym wypadku – boczną), ale sam skrócony karabinek miał inne oznaczenie.
Ten kompaktowy karabinek automatyczny zyskał popularność dzięki swoim niewielkim rozmiarom i stosunkowo dużej sile ognia. Zaprojektowany z myślą o specyficznych zastosowaniach, szybko stał się rozpoznawalny na całym świecie.
Geneza AKSU: Skąd się wziął ten krótki AK?
Historia AKSU sięga późnych lat 70. XX wieku, kiedy to armia radziecka poszukiwała broni o mniejszych gabarytach dla załóg pojazdów, oddziałów specjalnych i innych żołnierzy, dla których standardowy AK-74 był zbyt duży i niewygodny. Potrzebna była broń, którą łatwo można ukryć i używać w ciasnych przestrzeniach, na przykład wewnątrz pojazdów.
Tak narodził się AK-74U, czyli AKSU. Skonstruowano go w oparciu o sprawdzoną konstrukcję AK-74, ale skrócono lufę, zmieniono urządzenie wylotowe i dodano składaną kolbę. Zastosowanie naboju 5,45x39 mm zapewniało dobrą siłę ognia, a niewielkie rozmiary – łatwość przenoszenia i manewrowania.
Specyfikacja techniczna AKSU: Co go wyróżnia?
Podstawowe cechy AKSU, które odróżniają go od standardowego AK, to:
- Krótsza lufa: Lufa AKSU ma długość około 210 mm, co znacząco wpływa na jego kompaktowe wymiary.
- Składana kolba: Umożliwia zmniejszenie długości broni podczas transportu i przechowywania.
- Specjalny tłumik płomienia: Opracowany, aby zredukować odrzut i błysk wystrzału, wynikające z krótszej lufy.
- Kaliber: Standardowo 5,45x39 mm, choć istnieją rzadsze wersje w kalibrze 7,62x39 mm.
Zastosowanie AKSU: Gdzie go używano i dlaczego?
AKSU znalazł szerokie zastosowanie w różnych formacjach wojskowych i służbach specjalnych na całym świecie. Używano go między innymi przez:
- Załogi pojazdów: Jako broń do samoobrony w przypadku opuszczenia pojazdu.
- Oddziały specjalne: Podczas operacji wymagających skrytego działania i walki w pomieszczeniach.
- Siły policyjne: W sytuacjach, gdzie potrzebna jest broń o dużej sile ognia, ale niewielkich rozmiarach.
- Ochronę osobistą: Przez osoby narażone na ataki, które potrzebują dyskretnej i skutecznej broni.
Jego popularność wynikała z połączenia zalet AK (niezawodność, prostota obsługi) z kompaktowymi rozmiarami, co czyniło go idealnym wyborem do specyficznych zadań.
Amunicja 5,45x39 mm: Dlaczego akurat ten kaliber?
Decyzja o wyborze kalibru 5,45x39 mm dla AKSU była podyktowana kilkoma czynnikami. Przede wszystkim, amunicja ta charakteryzuje się:
- Płaską trajektorią lotu: Co zwiększa celność na większych dystansach.
- Dobrym efektem obalającym: Mimo mniejszego kalibru niż 7,62x39 mm, pocisk 5,45x39 mm ma tendencję do rotacji w ciele, co zwiększa obrażenia.
- Mniejszym odrzutem: Co ułatwia kontrolę nad bronią podczas prowadzenia ognia ciągłego.
Wszystko to sprawiało, że 5,45x39 mm był optymalnym wyborem dla broni przeznaczonej do walki na krótkich i średnich dystansach.
AKSU a inne karabinki: Porównanie i różnice
Porównując AKSU z innymi karabinkami, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych aspektów:
| Cecha | AKSU | AK-74 | AR-15 (krótki wariant) |
|---|---|---|---|
| Długość lufy | 210 mm | 415 mm | ok. 254-368 mm (10-14.5 cala) |
| Kaliber | 5,45x39 mm | 5,45x39 mm | 5,56x45 mm NATO |
| Waga (bez magazynka) | 2,7 kg | 3,3 kg | ok. 2,5-3 kg |
| Zastosowanie | Walka w bliskim kontakcie, oddziały specjalne | Uniwersalny karabinek piechoty | Uniwersalny karabinek, różne konfiguracje |
Jak widać, AKSU wyróżnia się przede wszystkim swoimi kompaktowymi rozmiarami, co wpływa na jego zastosowanie. Jest to broń przeznaczona do konkretnych zadań, a nie uniwersalny karabinek piechoty.
AKSU w kulturze popularnej: Filmy, gry, i... Tarkov
AKSU, ze względu na swój charakterystyczny wygląd, często pojawia się w filmach, grach komputerowych i serialach. Szczególnie popularny jest w grach typu FPS (First-Person Shooter), gdzie gracze cenią go za celność i szybkostrzelność na krótkich dystansach. Przykładem jest popularna gra Escape from Tarkov, gdzie AKSU jest jedną z częściej używanych broni.
Najczęstsze pytania
Czym różni się AKSU od AK-74?
Główna różnica to długość lufy i wymiary. AKSU ma skróconą lufę i składaną kolbę, co czyni go bardziej kompaktowym niż standardowy AK-74.
Jaki kaliber ma AKSU?
Standardowo AKSU wykorzystuje amunicję 5,45x39 mm.
Czy AKSU jest celny na dużych dystansach?
Ze względu na krótką lufę, celność AKSU spada na większych dystansach w porównaniu do karabinków z dłuższą lufą. Jest to broń przeznaczona głównie do walki na krótkich i średnich dystansach.
Czy AKSU jest trudny w obsłudze?
AKSU, podobnie jak inne karabinki z rodziny AK, jest znany ze swojej prostoty i niezawodności. Obsługa jest stosunkowo łatwa, nawet dla osób z niewielkim doświadczeniem.
Gdzie można kupić AKSU?
AKSU, jako broń wojskowa, nie jest dostępny w legalnej sprzedaży dla osób cywilnych w większości krajów. Dostępne mogą być jedynie jego repliki ASG lub airsoft.
Do czego służy tłumik płomienia w AKSU?
Tłumik płomienia w AKSU ma za zadanie redukować odrzut i błysk wystrzału, które są większe w broni z krótszą lufą.
Czy AKSU jest popularny wśród kolekcjonerów broni?
Oryginalne AKSU są rzadkie i cenne, dlatego stanowią obiekt zainteresowania kolekcjonerów broni, szczególnie w krajach, gdzie ich posiadanie jest legalne.
Jakie akcesoria pasują do AKSU?
Do AKSU można zamontować różne akcesoria, takie jak kolimatory, chwyty przednie, latarki taktyczne czy magazynki o większej pojemności. Montaż akcesoriów może wymagać zastosowania szyn montażowych.